12/9/2021
Today from Hiiraan Online:  _
Wararka Maanta- Khamiis, Oct 7 , 2021
Yaa lagu kashifay dokumentiyada Pandora ee daaha ka rogay hantida qarsoon ee hoggaamiyeyaal hore iyo qaar haatan ka arrimiya dalal ka mid ah adduunka?

Khamiis, October, 7, 2021 (HOL) - Baaritaan ballaaran oo caalami ah oo loogu magacdaray ‘dokumentiyada Pandora’ ayaa daaha ka rogay hab dhaqanka qaar ka mid ah madaxda adduunka iyo shaqsiyaad kale oo hanti farabadan oo isku geyn qiimiho ahaan gaaraya tiriliyan dollar ku qarsaday meelo ka fog dalalkooda, meelahaas oo sharciyadda ka jiraa aanay waajib ka dhigaynin in canshuur laga bixiyo dhaqaalaha laga keenay dalal kale. 

Baaritaankan dabagalka ah ee ay iska kaashadeen BBC, Wargeyska Guardian iyo warbaahin kale oo la daabacay Axaddii la soo dhaafay, waxay u dhabo-galeen in kabadan 11.9 milyan oo dokumenti oo ka soo baxay 14 shirkadood oo adeegyo maaliyadeed oo waxa loo yaqaano (Off-shore Financial Services) oo ah nidaam maaliyadeed meelo fogfog hantidooda ku qariyaan madaxd. Waxay ku ogaadeen in 35 madax dowladeed iyo in ka badan 300 oo siyaasiyiin ah ay sameysteen nidaam maaliyadeed iyo shirkaddo lacaga lagu qariyo oo ku yaal meelaha aan canshuuraha looga baahneyn sida Jasiiradaha British Virgin Islands, Seychelles, Hong Kong iyo Belize.

Marka laga soo tago siyaasiyiinta iyo madaxda dowladaha, fannaanadda Shakira iyo kabtankii hore ee Cricket -ka Hindiya Sachin Tendulkar ayaa ka mid ah dadka caanka ah iyo xiddigaha isboortiga ee lagu kashifay baaritaanka warbixinta Pandora. Waxay banaanka keentay sirta maaliyadeed ee qaar ka mid ah shaqsiyaadkan ladan ee awoodda u leh inay si xeeladeysan u baalmaraan shuruucda maaliyadda ee dalalka ay ka soo jeedaan.

Madaxda qaar waxay wajahayaan eedeymo musuq maasuq, lacagaha sharci darrada ah iyo inay baal mareen shuruucda canshuur celinta.

Boqorka Jordan, Boqor Abdullah wuxuu urursaday hanti ku dhow $100m (boqol milyan oo dollar) oo uu Maraykanka iyo Boqortooyada Ingiriiska kala dhigtay isagoo adeegsanaya shirkado qarsoodi ah. Waxaa la ogaaday shirkado shisheeye oo ku yaalla British Virgin Islands iyo meelo kale in loolla baxsado canshuurta, taasoo uu adeegsaday boqorka Cabdullaahi II bin Al-Xuseen, si uu iibsado 15 guri, tan iyo markii uu xilka qabtay sanadkii 1989. Waxaa shirkadahaasi la iibiyey intii u dhaxaysay 2003 iyo 2017 iyada oo loo sii marayo shirkado ka diiwaangashan goobaha hantida canshuuraha lagala baxsanayo lagu qariyo, waxaana hantidaas la galiyey iibsiga guryo ku yaala degaanka Malibu, koonfurta California, iyo Washington iyo London, sida warbixintu xustay.

Qasriga boqortooyada Jordan ayaa bayaan uu soo saaray Isniintii ku sheegay in lahaanshaha boqorka ee hantida gaarka ah ee uu ku leeyahay dalalka Ingiriiska iyo Mareykanka aysan ahayn wax looogu talogalay in la qariyo, iyagoo intaa ku daray in sababaha keenay inaan hore loo shaacin hantidiisa ay ahayd mid amni.

Dokumeentiyada Pandora waxay kaloo muujinayaan in xubno caan ah oo ka tirsan xukuumadda Ra’isulwasaaraha Pakistan Imran Khan, deeq -bixiyeyaasha xisbigiisa iyo xubnaha qoyska jeneraallada millateriga ee xoogga leh ay malaayiin doollar qarsadeen iyada oo loo marayo shirkaddo dalal kale. Hase ahatee, dukumiintiyada la helay kuma jiraan wax cadeyn ah oo muujinaya in Ra’isulwasaare Khan laftiisa uu hanti ku qarsaday shirkaddo shisheeye.

Madaxweynaha Kenya, Uhuru Kenyatta iyo lix xubnood oo qoyskiisa ka mid ah ayaa lala xiriiriyay 13 shirkadood oo ah kuwa hantida qariya, sida ku cad dukumiintiyada. Maalgashigan qarsoodiga ah ee uu sameystay Kenyattas waxaa ka mid ahaa shirkad u heysa kayd iyo dammaanad maaliyadeed oo  gaaraya $30 milyan oo dollar, sida ay BBC werisay.

Tony Blair, oo ahaa ra'iisul wasaaraha hore ee Ingiriiska intii u dhaxaysay 1997 ilaa 2007, waxaa warbixinta lagu sheegay inuu yahay milkiilaha dhisme ku kacaya $8.8 Milyan oo dollar. Wuxuu iibsiga dhismahaas u maray inuu markii hore iibsaday shirkad ku taala jaziiradda British Virgin Islands oo dhismahaas laheyd. Iibsashada saamiyada shirkadd halkii laga dhisi lahaa dhismaha London waxay u badbaadisay qoyska Blair in ka badan $400,000-dollar oo canshuur hantiyeed ah, sida baaritaanka lagu sheegay.

Wargeyska Washington Post ayaa sheegay in haweeney Ruush ah oo lagu magacaabo Svetlana Krivonogikh oo xiriir jaceyl kala dhaxeeyay Madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin ay guri ka iibsatay Magaalada Monaco ee wadanka Faransiiska iyadoo u sii maraysa shirkad lagu qarsado hantidda.

Nidaamkan lagu magacaabo (Off-shore system) wuxuu sahlaa farsamooyin looga badbaadi karo inay canshuur bixiyaan, iyo inay ka baaqsadaan inay deyn -bixiyayaasha siiyaan deynta ay ku leeyihiin sida baaritaanka warbixinta Pandora lagu sheegay. Nidaamkani wuxuu kaloo u oggolaanayaa dadka hodanka ah inay raacaan xeerarka maaliyadeed ee waddan kale iyada oo aan looga baahnayn inay halkaas ku noolaadaan. Qiyaastii lacag gaareysa tiriliyanno dollar oo canshuur ah ayaan u soo xaroonin dowladaha ay ku noolyihiin shaqsiyaadka lagu xusay warbixinta Pandora.













Click here
10/7/2021 1:39 PM EST
Khamiis, October, 7, 2021 (HOL) - Waxaa maanta magaalada Baledweyne ee xarunta gobolka Hiiraan soo gaaray ku dhawaad 100 qoys oo ka mid ah dadkii maamulka Soomaaliland kasoo masaafurisay magaalada Laascaanood ee gobolka Sool.

10/7/2021 11:34 AM EST
Khamiis, October, 7, 2021 (HOL) - Fannanada Kiin Jaamac yare oo Wasaarada Diinta iyo Awqaafta Somaliland ay ka joojisay bandhig faneed ay Hargaysa caawa ku qaban lahayd, ayaa sheegtay in bandhigeedi uu caawa dhacayo kadib markii ay ogolaansho ka heshay xukuumada.

10/7/2021 11:19 AM EST
Khamiis, October, 7, 2021 (HOL) - Sida ku xusan Xeerka Ilaalinta Anshaxa iyo Nabadgalyada Guud ee Somaliland ee xeer LR. 51/2012, qodobkiisa 23aad ma jiro wasaarad, hay'ad ama shakhsi awood u leh in uu joojiyo bandhig-faneedyada noocyadooda kala duwan, sida heesaha, filimada, riywaayadaha iyo W.L.M.

10/7/2021 11:11 AM EST
Khamiis, October, 7, 2021 (HOL) - Wasiirka amniga Galmudug, Axmed Macalin Fiqi ayaa goor dhowayd shaaciyay inuu iska casilay xilkii wasiirnimo ee amniga Galmudug, sida uu ku sheegay qoraal rasmi ah oo uu kusoo daabacay bartiisa Facbebook.

10/7/2021 8:55 AM EST
Khamiis, October, 7, 2021 (HOL) - Wasaarada diinta iyo awqaafta Somaliland ayaa joojisay bandhig-faneed ay fannaanada Kiin Jaamac yare caawa ku qaban lahayd magaalada Hargaysa.

10/7/2021 8:25 AM EST
Khamiis, October, 7, 2021 (HOL) - Afhayeenka xisbiga Waddani Xildhibaan Barkhad Jaamac Batuun, ayaa raysal wasaaraha Soomaaliya Maxammed Xuseen Rooble, ku eedeeyay in uu ka dhex munaafaqadaynayo bulshada Somaliland.

10/7/2021 7:25 AM EST
Khamiis, October, 7, 2021 (HOL) - Wasiirada warfaafinta iyo arrimaha gudaha ee Somaliland, ayaa raysal wasaaraha Soomaaliya Maxammed Xuseen Rooble, ku tilmaamay shakhsi musuq-maasuq badan, waxayna sheegeen in musuqiisa dartii hay'ada ILO ee QM Somaliland looga saaray.

10/7/2021 5:42 AM EST
Khamiis, October, 7, 2021 (HOL) - 40 sano jir kamid ah dadkii lagasoo barakaciyay magaalada Laascaanood ee xarunta gobolka Sool, ayaa magaalada Gaalkacyo ugu geeriyooday safmarka Covid19, sida ay HOL u sheegeen ilo katirsan saraakiisha caafimaadka Puntland.

10/7/2021 4:23 AM EST
Khamiis, October, 7, 2021 (HOL) - Waxaa maanta magaalada Jigjiga soo gaaray wafdi ballaaran oo uu hoggaaminayo Madaxweynaha Degaanka Oromiya Shimalis Abdhisa,.

10/7/2021 3:47 AM EST
Khamiis, October, 7, 2021 (HOL) - Wasiirka maaliyadda maamulka Puntland, Xasan Shire Abgaal ayaa sheegay, in cid kaste oo ka hor timaada ama diida canshuurta ay ula yimid yihiin Alshabaab, isagoo si gaar ah farta ugu fiiqay xarumaha waxbarashada.

10/7/2021 1:31 AM EST
Khamiis, October, 7, 2021 (HOL) - Warar dheeraad ah ayaa kasoo baxaya weerar ay ku qaadeen ciidamo ka tirsan dagaalyahanada Al-shabaab Saldhigyada ciidamada dowladda Soomaaliya ay ku leeyihiin degmada Janaalle ee gobolka Sh/hoose.

10/7/2021 1:18 AM EST
Khamiis, October, 7, 2021 (HOL) - Al-shabaab ayaa markale toogasho ku fulisay laba ruux oo rag ah oo ay ku eedeeyeen inuu mid kamid ah ka tirsanaa ciidamada Jubbaland, halka midka kalana ay sheegeen inuu faraxumeyn ku sameeyay wiil yar oo 5 sano jir ahaa.