5/14/2021
Today from Hiiraan Online:  _
Wararka Maanta- Axad, Mar 25, 2018
Muuse Biixi oo khudbad u jeediyay labada Gole ee Somaliland


 

Axad, Maarso, 25, 2018 (HOL) - Madaxweynaha Somaliland Muuse Biixi Cabdi ayaa maanta khudbad sanadeedkii Dastuuriga ahaa ka jeediyey labada gole Baarlamaan (Guurtidda iyo Wakiiladda), waxaanu khudbadiisa xooga saaray Amniga, Siyaasadda Arrimaha Dibadda, Kaabayaasha Dhaqaalaha, arrimaha Bulshadda, maamul wanaaga iyo maamul daadajinta, Garsoorka iyo cadaaladda, abaaraha isbedelka cimiladda, doorashooyinka iyo warbaahinta.

Madaxweynuhu wuxu sheegay in boqokii cesho u horeeyey oo shalay ku beegnayd ay u suuro-galeen wax-yaalo badan oo uu ka tilmaamay in uu hagaajiyey nidaamka maamul iyo haygalkii dawladnimo, dardar-galinta Heshiiska Dekedda Berbera, oo saamayn weyn ku yeellan doona dhaqaalaha iyo ganacsiga Somaliland.

Madaxweynuhu mar uu ka hadlayey kufsiga sii badanaya waxa uu yidhi “ Sannadkii 2017-kii oo kaliya waxa dalka ka dhacay 80 Kufsi, oo ay gaysteen 100 eedaysane. Inta badanna eedaysanayaasha gaysta dhaqankan xun ee innagu soo kordhay, waa dhallinyaro waxma garata ah. Waxaynu ka galeynaa dagaal adag sidii aynu u-tirtiri lahayn..”

Mar uu ka hadlayey xidhiidhka uu la sameeyey dalalka jaarka waxa uu yidhi “Waxaannu isla garanay in la sii xoojiyo xidhiidhkeena dhinacyada Amniga, Ganacsiga iyo dhaqan-dhaqaale. Waxa kale oo aannu si cad u gadhsiiney in Somaliland tahay dal buuxiyey shuruudihii Qarannimo. Sidaa darteed, ay xaq u leedahay in la ictiraafo. Waxaannu uga mahad-naqaynaa Itoobiya, Jabuuti iyo Imaaraadka Carabta sidii sharafta lahayd ee ay u qadariyeen iyo milgaha ay siyeen waftigeenii.”

“Dawladda Imaaraadka Carabta, Madaxdooda iyo shacabkoodaba waxaan uga mahadnaqaynaa hiilkii badheedhka ahaa ee ay isla garab taageen shacbiga Somaliland. Iyaga oo warbaahintoodu gaadhsiisey Caalamka oo dhan taariikhda Jamhuuriyadda Somaliland, Nabadda, dimuqraadiyadda iyo horumarka dhaqaale ee dalkeena ka socdo.”ayuu yidhi.

Mar uu ka hadlayey wada hadaladda Somaliland iyo Soomaaliya waxa uu yidhi “Wada-hadallada Somaliland iyo Soomaliya oo markii hore la qorsheeyey iney bilaabmaan 19-kii March, 2018, waanu joojiney, sababta oo ah Xukuumadda Muqdisho ayaa weerar qaawan ku soo qaadey Qarannimaddeena.

Nimanka Muqdisho jooga ee weerarka qaawan soo qaaday, sharciyan Caalamka oo dhan baa og in aynaan shaqo ku lahayn waxa ay dhisteen. Xasan Sheekh Maxamuud waxa doortay wufuud ka kala socotay afar Maamul-goboleed, halka Farmaajo ay doorteen ergooyin ka yimid lix Maamul-goboleed. Somaliland, ilaa 1991-kii, marna waxa halkaa ka socda shaqo kuma lahayn, caalamkuna wuu og-yahay.”.

Sidoo kale waxa uu sheegay in miisaanida sanadkan ay noqon doono mid horumarka ka turjuntay, isagoo arrintaasi ka hadlaya waxa uu yidhi “Miisaaniyadda 34% waxaannu u qoondaynay horumarinta dalka. Waxaannu xoojinaynaa awoodda Baanka Dhexe ee Dalka. Adduunka dal walba waxa maamula lacagta dalka Baanka Dhexe. Baanka Dhexe waxa uu masuul ka yahay sarifka lacagaha qalaad, wuxuu ilaaliyaa dhaqaalaha guud ee dalka, wuxuu ogolaadaa dhismaha baananka gaarka ah iyo kuwa dawladda ee qaabilsan dhinacyada ganacsiga, amaahda, iyo horumarka.

Cashuurtu waa laf-dhabarta dawladnimada. Sidaa darteed, waxa waajib ah in ay bixiso cid kasta oo ay cashuuri ku waajibtay. Si aynu awood ugu yeelano in dakhliga iyo baahida dalku isu daboolaan, waa in la helo cashuur dhammaystiran. waxaannu ka dagaalamaynaa in la musuqo iyo in looga faa'iideysto dano gaar ah cashuurta dalka. Waa hawl adag oo u baahan dagaal qadhaadh iyo iskaashi.

Qiima-dhaca Shilinka Somaliland waxa uu culays wayn ku hayaa bulshada, gaar ahaan dadka dan-yarta ah. Sidaa darteed, waxaan u magacaabay Guddi gaar ah xal u helista arrintan. Kadib markay la tashadeen aqoon yahan fara-badan, waxay soo saareen go’aammo aannu u aragney inay wax ka bedeli doonaan qiima-dhaca Shillinka. Fulinta go’aammadaasi waxay bilaabmeen 13-kii March, 2018.

Inta badan hawlaha culus ee la bilaabo, waxa ka soo baxa qodobbo lama filaan ah. Fulintii hawshaa waxa ka soo baxay ruxan sarrifka suuqa ah. Waxa jiray in shirkadaha qaar ay lacag badan oo electronic ah u hayeen macmiishooda. Sidii lacagtaasi ugaadhi lahayd daafaha dalka oo dhan ayaa maalmo jiitantey, waxaan go’aaminey inay arrintaasi xidhanto 26-ka bishan aynu ku jirno. Waxaan aad ugu mahad-naqayaa shirkadaha suuqa sarrifka ku jira oo dhammantood si waddaniyad leh hawshaa noogu garab galay.”.

Mar kale isagoo ka hadlaya codsigii uga yimid xisbiga WADANI ee uu kalsoonidii kala noqday komishanka Doorashooyinka waxa uu yidhi “ Xisbiga Waddani waxa uu ii soo gudbiyey 22-kii March, 2018, qoraal ah codsi xil ka qaadis xubnaha Komishanka Doorashooyinka Qaranka, iyaga oo ku duraaya doorashadii Madaxtooyadda ee ay Guddidu qabatay November 13, 2017-kii.

KDQ waxa ay fuliyeen dhammaan Xeerarkii iyo Hab-raacyaddii sharci ee doorashada. Waxa ay dhiseen dhammaan guddiyaddii iyo xafiisyaddii hirgalin lahaa doorashadda, oo waafaqsan Xeerarka doorashada. Waxa ay ku heleen ammaan iyo bogaadin caalami ah dal iyo dibadba. Waxa u marag-furay KDQ in ay si daah-furan, oo xor iyo xalaal ah u qabteen doorashadii Madaxtooyadda, Goob-joogayaashii Caalamiga ahaa iyo kuwii Maxalliga ahaa.

Sidaa daraadeed, waxaan u arkaa dood xaqiiqda ka fog, sharcigana baal-marsan, oo lagu carqaladaynayo hanaanka geedi-socodka doorashooyinka..”

Barkhad-ladiif M. Cumar, Hiiraan Online

[email protected]

Hargeysa, Somaliland.












Click here
3/25/2018 2:20 PM EST
Axad, Maarso, 25, 2018, (HOL)–Ilaa 16 Suxufi ayaa tababar loogu soo gabagabeeyey magaalada Widhwidh oo 100Km. dhinaca galbeed uga beegan magaaalada Laascaanood xarunta gobolka Sool.

3/25/2018 1:15 PM EST
Axad, Maarso, 25, 2018, (HOL)–Ugu yaraan Shan ruux oo ay ka mid ahaayeen Askari ka tirsanaa ciidamada dowladda iyo qof ismiidaamiye ah ayaa ku dhintay Qarax galabta ka dhacay Isgoyska Sayidka magaalada Muqdisho.

3/25/2018 10:03 AM EST
Axad, Maarso, 25, 2018 (HOL)–Labo ruux ayaa ku dhimatay qof kalana dhaawac ayaa soo gaaray kaddib Qarax goor dhaw ka dhacay meel aan ka fogeyn Isgoyska Sayidka ee magaalada Muqdisho.

3/25/2018 9:18 AM EST
Axad, Maarso, 25, 2018 (HOL)-Weerar loo adeegsaday gaari walxaha qarxa laga soo buuxiyay ayaa goor dhaw ka dhacay Nawaaxiga Isgoyska Siyadka sida Hiiraan Online u sheegeen goob joogayaal.

3/25/2018 8:57 AM EST
Axad, Maarso, 25, 2018 (HOL) – Guddiga Aqalka Sare oo maanta soo saaray Baaqoodii labaad ee xalinta khilaafka ka dhex taagan Golaha Shacabka ayaa shaaca ka qaaday in ay lama huraan tahay in la qabto codeynta mooshinka ka dhanka ah guddoomiyaha Baarlamaanka Soomaaliya Maxamed Sheekh Cusmaan Jawaari.

3/25/2018 8:34 AM EST
Axad, Maarso, 25, 2018 (HOL)–Guddoomiye ku-xigeenka 1aad Cabdiwali Sheekh Ibraahim Muudeey ayaa shaaca ka qaaday in 31 bishan uu qabsoomi doono kulanka looga doodayo Mooshinka ka dhanka ah guddoomiye Jawaari.

3/25/2018 7:31 AM EST
Axad, Maarso, 25, 2018 (HOL)–Warar ka imanaya deegaanka Siinka Dheer ee dulleedka Muqdisho ayaa sheegay in goor dhaw uu halkaa ka dhacay Qarax ka dhashay gaari goobtaasi marayay.

3/25/2018 6:36 AM EST
Axad, Maarso, 25, 2018 (HOL)-Dibadbaxan oo ay ka qeybgaleen qeybaha kala duwan ee bulshada, sida ururrada haweenka, dhalinyarada, ardeyda iyo masuuliyiinta maamulka degmadaasi ayaa dadkii ka qeybqaadanayay waxay ku dhawaaqayeen hal-ku-dhigyo ay uga soo horjeedaan darbi ay dowladda Kenya ka dhiseeyso Soohdinta ay la wadaagto Soomaaliya gaar ahaan degmada Baladxaawo.

3/25/2018 4:50 AM EST
Axad, Maarso, 25, 2018 (HOL)-Maxkamadda Ciidamada Qalabka sida ee Soomaaliya ayaa saakay oo Axad ah xukun Maxkamadeed waxaa ay ku riday eedeysanayaal loo heystay ka mid noqoshada ururka Al-shabaab.

3/25/2018 2:02 AM EST
Axad, Maarso, 25, 2018, (HOL)–Wararka naga soo gaaraya degmada Yaaqshiid ayaa sheegaya in xalay Bam gacmeed lagu weeraray guri ay deganaayeen dad shacab ah.

3/25/2018 1:56 AM EST
Axad, Maarso, 25, 2018, (HOL)-Dagaalyahannada fallaagada reer Suuriya iyo qoysaskooda ayaa billaabay in ay ka baxan saddex magaalo oo ku yaalla bariga Quuda, waxayna u qaxayaan gobolka Idlib oo ah halka ay ku xooganyihiin.

3/25/2018 1:25 AM EST
Axad, Maarso, 25, 2018, (HOL) -Guddoomiyaha Golaha Shacabka Prof Maxamed Sheekh Cusmaan Jawaari oo wehliyaan ku-xigeenkiisa labaad Mahad Cawad Cabdalla iyo Xoghayaha Baarlamaanka iyo xildhibaanno ayaa kulan kula qaatay Xerada Xalane Wakiilka Midowga Africa u qaabilsan Soomaaliya ahna Madaxa AMISOM Amb. Fransico Madiera iyo Saraakiisha Ciidamada AMISOM.

3/25/2018 1:21 AM EST
Axad, Maarso, 25, 2018, (HOL) – Madaxweynaha maamulka Jubbaland Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) oo ka hadlay xiisada ka taagan degmada Beled-Xaawo iyo darbiga dowladda Kenya ay ka dhiseyso xudduuda ayaa sheegay in arintaa go’aan siyaasadeed laga qaadanayo.

3/25/2018 1:04 AM EST
Axad, Maarso, 25, 2018, (HOL)-Guddiga Difaaca ee Golaha Shacabka Baarlamaanka Soomaaliya ayaa maanta oo Axad ah lagu wadaa in ay kulan la yeeshaan Wasiirka Gaashaandhigga Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Maxamed Sheekh C/raxmaan Mursal.