7/22/2019
Today from Hiiraan Online:  _
Wararka Maanta- Jimco, Dec 7 , 2018
Soomaaliya oo noqotay dalka labaad ee ugu argagixisada badan Afrika



Jimco, December, 07, 2018 (HOL)– Dalalka Nigeria iyo Soomaaliya ayaa kaalinta 1-aad iyo midda 2-aad uga jira waddamada ay sannadka 2018-ka ka dheceen falalka ugu badan ee la xiriira argagixisanimada ee guud ahaan qaaradda Afrika.

Arrintan ayaa lagu sheegay warbixin ay soo saartay hay'adda ganacsiga iyo nabadda ee saldhiggeedu yahay waddanka Australia.

Qiimeynta caalamiga ah ee lagu sameeyay heerka argagixisannimada ayaa dalka Nigeria kaalinta saddexaad ka galiyay 138 dal oo ka tirsan adduunka.

Waddankan oo ah kan ugu shacabka badan qaaradda Afrika ayaa ku xigsaday dalalka Ciraaq iyo Afqaanistaan oo adduunka ugu horreeya dhinaca argagixisada.

Nigeria waxaa ku xigay dalalka Suuriya iyo Baakistaan, halka Soomaaliya ay sare ugu soo kacday heerka dalalka ay saameynta ugu badan ka soo gaarto falalka argagixsannimada.

Dalalka kala ah Hindiya, Yemen, Masar iyo Philipines ayaa sida ay isugu xigaan u kala galay kaalmaha 7-aad ilaa 10-aad.

Kooxda Boko Xaraam ee fadhigeedu yahay Nigeria iyo Kooxda Al Shabaab ee Soomaaliya ka howl gasha ayaa loo aqoonsaday iney ka mid yihiin afarta kooxood ee ugu halista badan caalamka.

Maxay warbixintu ka sheegtay Al Shabaab?

Soomaaliya ayaa taariikhda ku gashay iney sannadkii 2017-kii noqotay waddanka sare u kaca ugu badan ay ka sameeyeen dhaqdhaqaaqyada argagixisannimada ee guud ahaan dunida.

Dhimashada ay sababeen falalka argagaixsada ayaa sare u kacay ku dhawaad 93%, iyagoo noqday 1,470 dhimasho, halkii ay sannadkii ka horreeyay ee 2016-kii ka ahaayeen 762 dhimasho.

Tirada dhacdooyinka la xiriira argagixisannimada ayaa sidoo kale u kordhay si xoog leh, kuwaasoo halkii ay sannadkii ka horreeyay ka ahaayeen 248 dhacdo noqday 369 dhacdo, taasoo ah koror 49% ah.

Inta badan falalka argagxisada ee ka dhacayay Soomaaliya ayaa lagu shegay kuwo ay geysaneysay kooxda Al Shabaab oo qura, taasoo mas'uul ka ahayd 92% oo ka mid ah dhimashooyinka ka dhashay falalka la xiriira argagixsannimada ee dhacay sannadkii 2017-kii.

Kooxda kaliya ee marki laga soo tago Al Shabaab Soomaaliya ka geysatay falalaka argagaixisannimada ayaa lagu sheegay iney ahayd Jabhadda bariga Afrika, oo mas'uul ka ahayd 25 dhimasho oo sannadkii 2017-kii ka dhacday Soomaaliya.

Kuwan waa 10-ka dal ee ugu argagixisada badan qaaradda Africa:

1-Nigeria

2- Soomaaliya

3- Masar

4- Jamhuuriyadda Dimuqraaddiga ah ee Koongo

5- Liibiya

6-Sudaanta Koonfureed

7-Afrikada Dhexe

8-Kaamiruun

9- Suudaan

10- Kenya


Isha Warka: BBC








Click here
12/7/2018 12:14 PM EST
Jimco, December, 07, 2018 (HOL)– Hay'adda sirdoonka iyo nabadsugidda Soomaaliya ayaa shaacisay in gacanta lagu dhigay labo xubnood oo ka tirsan kooxda al-Shabaab.

12/7/2018 12:07 PM EST
Jimco, December, 07, 2018 (HOL)– Maxkamad ku taalla deegaanka Shanzu, ee is maamulka Mombaasa ayaa maanta waxaa ka soo muuqday John Maina Wang’ombe, oo khamiistii dilay labo gabdhood oo uu isagu dhalay.

12/7/2018 11:53 AM EST
Jimco, December, 07, 2018 (HOL)– Musharraxa Madaxweynaha Puntland ee doorashada 2019 ,Mudane Asad Cismaan Cabdullaahi ayaa maanta lagu soo dhaweeyey magaalada dhaqanka ee Qardho.

12/7/2018 11:15 AM EST
Jimco, December, 07, 2018 (HOL) - Kulan si ballaaran looga soo qayb-galay oo ay soo qabanqaabisay Diane Deans oo ah haweeneey laga soo doorto xaafadda Gloucester-Southgate ee koonfurta magaalada Ottawa ayaa si weyn looga hadlay ka hortagga dilalka hubeysan

12/7/2018 10:43 AM EST
Jimco,December,07,2018 (HOL) - Munaasabad lagu furayey maqaayada Kulan Caffe laanteeda saddexaad, ayaa lagu qabtay shaley magaalada Nairobi ee dalkan Kenya, iyadoo ay kasoo qeyb galeen xaflad madax iyo ganacsato fara badan.

12/7/2018 10:25 AM EST
Jimco, December, 07, 2018 (HOL)–Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdulaahi Farmaajo ayaa ka qayb galay Tukashada Salaad Jinaaza ah iyo aas Qaran oo loo sameeyay Allaha u naxariistee Taliyihii iyo abaan duulihii Guutada 12-ka April ee Ciidanka XDS, Jan, Cumar Aaden Dubbad (Cumar Dheere) iyo Jen, Cabdi Cali Jammaame, oo Shalay ku dhintay qarax ka dhacay nawaaxiga Dhanaane ee Gobolka Shabeellada hoose.

12/7/2018 8:22 AM EST
Jimco, December, 07, 2018 (HOL)–Magaalada Taleex oo ku dhowaan toban sano lahayd xad cagaaran oo aan laysu gudbin ayaa maanta si nuuxda loo soo afjaray, kadib wadahadal todobaadyadii la soo dhaafay oo ay madax-dhaqameed kala duwan ka qayb qaateen.

12/7/2018 6:38 AM EST
Jimco,December,07,2018 (HOL)– Garyaqaanka Guud ee Puntland,Maxamed Yuusuf Maxamuud ayaa qoraal uu soo saaray maanta wuxuu kaga hadlay khilaafka ka dhashay magacaabiista guddiga ansixinta iyo xallinta khilaafaadka Baarlamaanka ee u dhaxeeya madaxweynaha Puntland iyo ku-xigeenkiisa.

12/7/2018 6:26 AM EST
Jimco,December,07,2018 (HOL)– Golaha wasiirrada Puntland ayaa galinkii dambe ee khamiistii ansixiyay gobolka Taleex oo xaruntiisu noqon doonto degmada Taleex.

12/7/2018 5:56 AM EST
Jimco, December, 07, 2018 (HOL)–Saraakiisha maamulka dowlad deegaanka Soomaalida ayaa sheegay in ciidamada amniga gacanta ku dhigeen hub iyo walxaha Qaraxa.

12/7/2018 3:19 AM EST
Jimco, December, 07, 2018 (HOL)-Taliyaha ciidamada xoogga dalka Soomaaliya S/gaas Daahir Aadan Cilmi Indhaqarshe ayaa tacsi u diray dhammaan Qoysaska iyo Shacabka Soomaaliyeed ay ka shahiideen General Cumar dheere oo ahaa taliyihii qeybta 12April iyo Abaandullaha qeybta 12April ee ciidanka xoogga dalka General Cabdi Cali Jamaame kuwaasi oo shalay ku geeriyooday qarax miino oo ka dhacay meel u dhow degaanka Dhanaane ee Gobolka Shabellaha Hoose.

12/7/2018 2:50 AM EST
Jimco, December, 07, 2018 (HOL) - Hay'adda Dhakhaatiirta aan Xuduudda Lahayn ee magaceeda loo soo gaabiyo MSF ayaa lagu qasbay in ay soo afjarto qorshihii ay ku badbaadin jirtay dadka ku tahriibada badda Mediterranean-ka.

12/7/2018 1:35 AM EST
Jimco, December, 07, 2018 (HOL)-Taliyaha ciidamada Boliiska Soomaaliyeed,Sarreeye Gaas, Bashiir Cabdi Maxamed, oo safar shaqo ku jooga dalka Jabuuti ayaa tababar ugu soo xiray halkaasi Cutubyo ka tirsan Boliiska Soomaaliyeed.

12/7/2018 1:02 AM EST
Jimco, December, 07, 2018 (HOL)-Madaxweynaihii hore ee Maraykanka George H.W. Bush ayaa xalay fiidkii lagu aasay Gobolka Texas kadib markii toddobaad xflado duco ah loo sameeyey dalkan.