3/7/2021
Today from Hiiraan Online:  _
Wararka Maanta- Axad, Jan 19, 2014
C/kariin Guuleed iyo Biixi oo ka Hadlay Heshiiskii ay wada Saxiixeen



Axad, Janaayo 19, 2014 (HOL) — Wasiirka amniga Qaranka dowladda Somalia, C/kariin Xuseen Guuleed iyo wasiirka arrimaha dibadda Somaliland, Maxamed Biixi Yoonis oo kala hoggaaminayay wafdiyadii dowladda Somalia iyo Somaliland ayaa ka warbixiyay heshiiskii ay maanta ku kala saxiixdeen magaalada Istanbuul ee dalka Turkiga.

Labada wasiir oo u warrramayay laanta afka Soomaaliga ee VOA-da ayaa qiray in wada-hadalladu ay kusoo dhamaadeen guul ayna ku faraxsan yihiin heshiiska ay kala saxiixdeen, iyagoo intaas ku daray in wadahadalladu ay sii socon doonaan inta heshiis rasmi ah laga gaarayo.

“Heshiiska waxaa ka mid ahaa in la sameeyo hannaan ay kusii soconayaan wadahadallada, waxaan sidoo kale ka hadlay sidii loo fulin lahaa heshiisyadii horay loo gaaray, gaar ahaan qodobka ku saabsan maamulka hawada Soomaaliya. Runtii wadahadalladu waxay ahaayeen kuwo si fiican oo niyad wanaag ah ku billowday, inkastoo mararka qaarkood doodo iyo meelo yar oo adag ay galayeen, waana ku faraxsan-nahay heshiiska la saxiixay,” ayuu ku yiri C/kariin Xuseen Guuleed wareysigiisa.

Su’aal ahayd inay isla garteen waqti lasoo afjarayo wadahadallada iyo in kale ayaa kaga jawaabay inaysan taas isla gaarin, laakiinse ay ku heshiiyeen in saddexdii biloodba mar ay kulmaan, balse kulammada dambe ay ku jaan-goyn doonnaa xilliga wadahadallada lasoo afjarayo.

“Waxyaabaha kale ee aan ku heshiinnay waxaa ka mid ah in qodobbada lagu heshiiyay loo kala hormariyo fulintooda sida ay u kala fudud yihiin, kuwa culusna dib loo dhigno, waayo ahmiyadda ugu weyn waa in kalsooni la abuuro, sidoo kalena la suuliyo waxyaabaha caqabad noqon kara, markaas kaddib ayaa loo gudbi karaa qodobbadii dhabta ahaa in laga wada-hadlo," ayuu yiri mar kale yiri wasiirka oo sharraxayay qodobbadii ay labada wafdi kawada hadleen.

Isagoo sii hadlaya Guuleed ayuu yiri: "Innaga haddaan nahay dowladda federaalka Somalia hadafka ugu weyn ee aan wadahadalladan u wadno waa mid cad oo ah sidii midnimadii Soomaaliya dib loogu soo celin lahaa, uguna qancin lahayn walaalaheen sidii ay ugu soo laaban lahaayeen xayn-daabka dowladnimada Somalia, waana wax laga wadahadli doono sidii ay ugu soo laaban lahaayeen midnimada Soomaaliya.”

Mar la weydiiyay waxay wafdiga Somaliland ka yiraahdeen arrintan ayuu ku jawaabay in qodobkaas aan si cad la iskula soo qaadin, laakiin ay iyagu mar walba ka dhahayeen sida ay u arkaan, waxaanse doonaynaa in qodobkan laga hadlo marka laga gudbo qodobbada lagu dhisayo kalsoonida, markaas ayaana si wanaagsan uga wada-hadli doonno.

Sidoo kale, wasiirka amniga Somalia waxaa la weydiiyay su’aal ahayd sida ay u dhigeen qodobka ku saabsan in la wada-cambaareeyo dhibaatadii ay dowladda milateriga ahayd ee Soomaaliya ka geysatay Somaliland ayaa ku jawaabay: “Waxaan isla garanay inaan kawada garowno dhibaatadii ay geystay dowladdii milateriga ahayd, taasoo ah xanuun dhamaanteen na wada taabanaya, waan ka garownay waana wada cambaareynay.”

Ugu dambeyn, Guuleed wuxuu sheegay inay 90-maalmood kaddib isku arki doonaa labada dhinac shir kale oo ka dhici doona magaalada Istanbuul, inta ka horreysana ay sameeyaan guddiyo isku dhaf ah oo ka shaqeeya sidii lagu hirgelin lahaa qodobbadii lagu heshiiyay.

Dhanka kale, wasiirka arrimaha dibadda ee Somaliland oo isagana wargeysi uu heshiiska kaga warbixinayay siiyay VOA-da ayaa sheegay in qodobbadii ay kawada hadleen iyaga iyo wafdiga dowladda Soomaaliya uu ugu weynaa arrinka ku saabsan xasuuqii dadka reer Somaliland loo geystay oo labada dhinacba ay isla garteen in la wada cambaareeeyo loona arko inay ahayd xumaan la gaarsiiyay dadka reer Somaliland.

“Waxyaabaha kale ee aan kawada hadlanay waxaa ka mid ah in la sameeyo guddi heshiiska hirgeliya, waxaan kaloo isla garannay in la sameeyo xafiis joogto ah oo ka shaqeeya wada-hadallada iyo fulinta heshiisyadii la gaaray oo fadhigiisu noqon doono magaalada Istanbuul. Qodobbadii kale ee aan ka hadlanay waxaa ka mid ah in labada dowladood ee Soomaaliya iyo Somaliland ay arrimahooda kala tashan karaan aqoonyahanno wax kala qabta. Waxaan kaloo isla garanay in hay’adaha caalamka aan warbixin ka siinno wadahadallada halka ay marayaan si dunida oo dhan u ogaato oo labadeenna keliya aan nagu koobnaan. Sidoo kale waxaan ka hadalnay in beesha caalamku ay kasoo qaybgasho wadahadallada oo halkii aan isku mari waynno si wadajir ah loo abbaaro,” ayuu yiri Maxamed Biixi Yoonis.

Mar la weydiiyay sida labada dhinac uu isugu soo dhaweyn karo qodobka ku saabsan ka garowshiyaha dhibaatadii ay geysatay dowladdii milateriga ahayd ayaa ku jawaabay inay ku faraxsn yihiin in la aqoonsado lana ogaado in xasuuq iyo dhibaato badan loo geystay dadka reer Somaliland, waana ku faraxsan-nahay buu yiri in arrinkaas laga wadahadlo oo miiska lasoo dhigo inkastoo ay muddo badan qaadatay haddana waa mid lagu farxo in maanta la isla gartay in la wada cambareeyo dhibaatadaas, waana ogahay in dadka reer Somaliland ay ku diirsan doonaan arrinka ku saabsan cambaareynta dhibaatadaas.

“Wadahadalladu waa sii soconayaa mana jiraan wax reebban in laga wada-hadlo, laakiinse Somaliland waxay horay ugu dhawaaqday gooni-isku-taag in la isla fahmo arrintan waxaan u mari doonnaa wadahadal. Qaabka ay ku socon doonaan wadahadallada ee aan dhigannay waa kuwo ku jiheysan sidii aan uga wadahadli lahayn arrimaha culus,” ayuu wareysigiisa kusoo gunaanaday wasiirka arrimaha dibadda Somaliland Maxamed Biixi Yoonis.

Arrinta ku saabsan gooni isku taagga Somaliland iyo midnimad Soomaaliya oo ay labada wasiir ka dhawaajiyeen ayaa waxay u muuqataa mid ay si weyn ugu kala aragti duwan yihiin.

Maxamed X. Xuseen, Hiiraan Online
[email protected]
Muqdisho, Soomaaliya













Click here
1/19/2014 12:01 PM EST
Axad, Janaayo 19, 2014 (HOL) — Booliiska Somaliland ayaa sheegay inay u taxaabeen xabsiga nin tooreey ku dhaawacay Sheekh Maxamed Haybe oo ka mid ah culummada Somaliland, xilli uu kasoo baxay habeen hore muxaadaro ku saabsanayd dhalashada Nebi Muxammed (NNKH) oo uu ka jeedinayay masaajid ku yaalla magaalada Hargeysa.

1/19/2014 11:43 AM EST
Axad, Janaayo 19, 2014 (HOL) — Ugu yaraan 21-qof oo ay ku jiro haweeney Soomaali ah oo haysata dhalashada Mareykanka ayaa ka dhacya magaalada Kabul ee caasimadda dalka Afgaanistaan Jimcihii lasoo dhaafay sida ay sheegeen mas’uuliyiinta dowladda dalkaas.

1/19/2014 9:52 AM EST
Axad, Janaayo 19, 2014 (HOL) — Guddiyada joogtada ah ee baarlamaanka Soomaaliya ayaa maanta kulan ay ku yeesheen magaalada Muqdisho waxay ku go’aamiyeen in berri oo Isniin ah la horkeeno baarlamaanka xukuumadda cusub ee uu dhawaan soo dhisay ra’iisul wasaaraha Soomaaliya, C/weli Sh. Axmed Maxamed.

1/19/2014 9:31 AM EST
Axad, Janaayo 19, 2014 (HOL) — Dowladda Somalia iyo Somaliland ayaa heshiis hordhac ah maanta ku kala saxiixday magaalada Istanbuul ee dalka Turkiga, kaddib wadahadallo saddex maalmood qaatay oo ay halkaas ku yeesheen.

1/19/2014 8:49 AM EST
Axad, Janaayo 19, 2014 (HOL) — Wafdi ballaaran oo uu horkacayo ra'isul wasaarihii hore ee Soomaaliya Prof: Cali Max'ed Geedi ayaa maanta kasoo dagay garoonka diyaaraha magaalada Kismaayo, iyadoo wafdigan uu kasoo kicitimay magaalada Nairobi ee caasimadda dalka Kenya.

1/19/2014 8:36 AM EST
Axad, Janaayo 19, 2014 (HOL) — Kulan looga arrinsanayay sidii loo taageeri lahaa dadkii ku waxyeeloobay dab dhashay qarax ka dhacay guri ay dad Soomaaliyeed iyo qoomiyado kale deggenaayeen oo ku yaalla magaalada Minneapolis, iyadoo qaybta hoose ee guriga uu ku yaallay dukaan aad looga ganacsan jiray loona yaqaanay Utanga Halal Market oo bishan billwogeedii uu dab qabsaday.

1/19/2014 8:35 AM EST
Axad, Janaayo 19, 2014 (HOL) — Waxaa dib-u-dhac uu ku yimid safar uu maanta ku tagi lahaa magaalada Kismaayo madaxweyne ku xigeenka Puntland, C/xakiim C/llaahi Cumar (Camey) iyo wafdi uu hoggaaminayo oo Gaalkacyo soo gaaray.

1/19/2014 7:01 AM EST
Axad, Janaayo 19, 2014 (HOL) — Maddaxweynaha Soomaaliya, Xasan Shiikh Maxamud ayaa maanta waraaqihii aqoonsiga ka guddoomay safiirka cusub ee dalka Japan u fariisanaya Soomaaliya, Tatsushi Terada.

1/19/2014 6:05 AM EST
Axad, Janaayo 19, 2014 (HOL) — Burcad badeedda Soomaalida ayaa markabkii ugu horeyey ku qafaashay xeebaha Soomaaliya tan iyo intii la guda galay sanadka cusub ee 2014, waxaana markabkan oo lagu magacaabo MV Marzooqah iyo shaqaalihii saarnaa uu iminka gacanta ugu jiraa kooxihii afduubtay.

1/19/2014 6:01 AM EST
Axad, Janaayo 19, 2014 (HOL) — Magaalada Kismaayo ee gobolka Jubbada Hoose ayaa waxaa maanta lagu soo rogay bandow, iyadoo la joojiyay gabi ahaan isku socodka gaadiidka, dadka iyo ganacsiga guud ee magaalada.

1/19/2014 4:21 AM EST
Axad, Janaayo 19, 2014 (HOL) —Magaalada Gaalkacyo ee xarunta gobolka Mudug waxaa goor dhow soo gaarey wafdi ballaaran oo uu hoggaaminayo madaxweyne ku-xigeenka Puntland C/xakiim C/laahi Cumar (Camey).

1/19/2014 2:16 AM EST
Axad, Janaayo 19, 2014 (HOL) —Waxaa maanta lagu wadaa in uu soo idlaado wejiga saddexaad ee wada-hadalladii Soomaaliya iyo Somaliland dhowrkii maalmood ee lasoo dhaafay uga soconayey magaalada Istanbul ee dalka Turkiga.

1/19/2014 1:37 AM EST
Axad, Janaayo 19, 2014 (HOL) —Waxaa magaalada London ee xarunta dalka Ingiriiska ku geeriyoodey weriye caan ahaa oo ka tirsanaa BBC-da qaybta layska arko ee la hadasha caalamka.

1/19/2014 12:41 AM EST
Axad, Janaayo 19, 2014 (HOL) —Kulan ay isugu yimaadeen ganacsatada reer Puntland oo ka dhacay Rugta Ganacsiga iyo Wershedaha ee Puntland, ayaa waxaa si diirran loogu soo dhoweeyey islamarkaana hambalyo loogu diray madaxweynaha iyo madaxweyne ku-xigeenka cusub ee Puntland.