5/15/2021
Today from Hiiraan Online:  _
Wararka Maanta- Axad, Dec 8 , 2013
Magaalada Hargeysa oo ay ka Dhacday Jaad la'aan Kaddib markii xuduudda u dhexeysa Somaliland iyo Dalka Itoobiya la xiray


Axad, December 08, 2013 (HOL) — Dadweynaha magaalada Hargeysa ayaa maanta ay ku dhacday Jaad la’aan ka dib markii dawladda Itoobiya xiray Xadkii u dhexeeyey Somaliland iyo Itoobiya munaasibadda maalinta qoomiyadaha Itoobiya Awgeed.

Dadka Jaadka Cunna ayaad moodaysay inay maanta mudaharaadayeen, iyagoo soo buux dhaafiyey goobaha lagu iibiyey, isla markaana naawilayey inuu soo galayo jaadku, isla markaana qof waliba doonayey in aan looga horeyn oo aanay jaad la’aani ku dhicin.

Saaka illaa makhribkii ayey dadku sugayeen inuu jaad yimaado, iyagoo labaddii gaadhi ee u horeeyey shanti galabnimo soo galay magaaladda, kuwaas oo siyaabo khiyaamo ah ku soo galay, isla markaana aan soo marin jidadkii lagu yaqaanay ee si koontorobaan ah ku yimid, taas oo keentay inay dadku ku qamaamaan intii yarayd ee timid.

Dadkan ay ku talaalantahay suntan Qaadku waxa wejiyadooda ka muuqatay cadho badan oo aanay is ogeyn marxadda ay ku jiraan, isla markaana ka xanaaqsanaa habsanka jaadka ku yimid, halka qaarkoodka ka hortagay jaadka, isla markaana hadba baabuurka soo galla soo garab cararyey taasina waxay badisay sawaxankii iyo qayladdii magaaladda.

Magaalooyin badan oo Somaliland oo aan la xidhiidhay ayaa sidan oo kale iyaguna qaad la’aanku dhacday, waxaanay dadka muqayiliinta ahi hortubnaayeen laamiyadda iyo meheradaha hortoodda, haseyeeshee waxa cajiib ah boqolaalka qof ee gaadhiga soo galaba ku cararayey, haseyeeshee ma jirin cid boobaysa iyo cid xoog ku qaadan karta jaadka, waxaanay ugu jiraan safaf dhaadheer sidii nin waliba qaad u heli lahaa.

Gaadiidkan qaadka siday oo jidadkii lagu yaqaanay aan soo marin si ay magaaladda Hargeysa ugu soo horeyn lahaayeen, ayaa intooda badani soo dhaafeen kastamadii qaadka lagu cashuurayey si aanay ugu habsaamin inta la xisaabinayo, haseyeeshee waxa khatar ka iman karta tartanka shirkadaha jaadka ugu jiraan inay usoo kala horeeyaan macaamiishooda, taas oo khatar galin karta gaadiidka iyo dadka saaranba, illaa iyo hadana lama sheegin wax khasaare ah.

Guud ahaan dadweynuhu ayaa aad u dareemay maqnaashaha qaadka oo loo xidhay xuska qoomiyadaha ka dhacayey deegaanka Soomaalida Itoobiya ee Jigjiga si amniga loo sugo, maadaama oo galinka dambe looga baran inay dadweyne intaas leeg suuqa iskugu yimaadan.

Qaad la’aantaasi waxa uu keenay inuu qaali karoobo iyadoo Kiillooga Jaadka ah oo awal hore loo siin jiray 15 dollar galabta la kala siinayey 25 dollar sida ay ii sheegeen dadkii tirada yaraa ee soo iibsaday, taas oo dad badan ku kaliftay inay iska seexdaan markii ay goyn kari waayeen.

Dhinaca kale,  Dadweyno badan oo reer Somaliland ayaa aad ugu faraxsanaa maqnaanshaha qaadka, iyagoo ilaahay ka baryey inay maalin walba sidaas ku maqnaado, waxaana maanta korodhay dakhligii ganacsatada gaar ahaan meelaha cuntooyinka lagu iibiyo.

“Waxaan maanta ku farxay maqnaanshaha qaadka ee xadka laga xidhay, waxaana odhan lahaa dalkaasi Itoobiya maalin walba xaflado sidan oo kale ah ha samaystaan si jaadka aanu uga raysano”ayuu yidhi Axmed Jaamac oo ka soo horjeedda dhibta uu jaadku u leeyahay bulshadda.

“Lacagtii inaga lumi jirtay waxay maanta dib u gashay dalkeena oo ilaa maanta makhaayadadihii shaaha iyo sharaabka iyo hoteeladii may rawaxin oo waxa kuyuu loogu jiray kuraasta, kuwaas oo la kala waayey cuntadii, maadaama oo dad intaas leeg loogu talogalin wakhtiyadana aanay joogi jiray suuqyadda”ayuu yidhi Maxamuud Xasan oo ka mid ahaa dadka makhaayadaha ku leh magaaladda Hargeysa.

Sidoo kale, waxa xusid mudan inay madaxweynaha oo ka yimid magaaladda Jig-jiga uu la kulmay boqolaal dadweyne oo tuban laamiyadda hareeraheedda oo dhinaca uu qaadku ka soo galay eegaya, kuwaas oo qaarkood ku dhawaaqayey jaad ma sidaa, iyagoo gaadhi kasta oo magaaladda soo galaya waydiinayey inay jaad sidaan.

Jaadkan soo galay magaalada ayaa ka soo wareegay dhinaca Awdal, isago soo maray magaaladda Xariirad, isla markaana isku soo biimeeyey wadooyinka rafka ah ee Itoobiya iyo Somaliland u dhexeeya.

Si kastaba ha ahaatee, waxa maanta kor u kacay dhaqaalaha dadweynaha, gaar ahaan makhaayadaha iyo hoteeladda oo lacagtii la siin lahaa jaadka ay gashay wadanka gudihiisa, inkastoo qaarkood la sugayeen jaadka iman doonno oo aan la hubin wakhtiga uu iman doono.

Somaliland ayaa lagu qiimeeyaa lacagta kaga baxday jaadka malaayiin dollar, kuwaas oo aan waxba ku bedelan, inkasto wasiirka cusub ee ganacsiga Cabdilaahi Maxamed Cumar balanqaaday inuu doonayo inuu sameeyo isku dheelitiran ganacsi si aanay dhinac uun u faa’iidin ee qolaba waxay ku fiican tahay qoladda kale u gudbiso, maadaama oo Somaliland u gudbin karto Itoobiya Milixda iyo Kaluunka.

Barkhad-ladiif M. Cumar, Hiiraan Online
[email protected]
Hargeysa, Somaliland












Click here
12/8/2013 2:34 PM EST
Axad, December 08, 2013 (HOL) — Iyadoo madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh oo billaabay wadatashiyo ku saabsan ra’iisul wasaaraha cusub ee soo magacaabayo ayaa waxay xidhibaanno iyo xubno bulshada rayidka ah ka tirsan oo la kulmay ay sheegeen inay siiyeen talooyin ku aaddan sifooyinka laga doonayo inuu yeesho ra’iisul wasaaraha cusub ee uu soo magacaabayo.

12/8/2013 1:54 PM EST
Axad, December 08, 2013 (HOL) —Wasiirka maaliyadda Soomaaliya, Maxamuud Xasan Suleymaan iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa maanta Muqdisho dib ugu soo laabtay, kaddib shirar caalami ah oo arrimaha Soomaaliya looga hadlay oo uu uga soo qaybgalay dalalka Biljamka iyo Faransiiska.

12/8/2013 1:04 PM EST
Axad, December 08, 2013 (HOL) — Waxaa maanta magaalada Jig-jiga ee Is-maamulka Soomaalida Itoobiya lagu soo gaba-gabeeyay xuskii sideedaad ee maalinta qowmiyadaha dalka Itoobiya oo ku beegnayd 29-ka bisha Hiidhaar ee sannadka 2006-da taariikhda Itoobiya, taasoo ahayd mid si heer qaran ah loosoo agaasimay, ayna kasoo qaybgaleen wufuud heer caalami ah.

12/8/2013 12:42 PM EST
Axad, December 08, 2013 (HOL) — Allaha u naxariistee waxaa magaalada Gaalkacyo ee gobolka Mudug maanta ku geeriyooday wariye Cali Maxamed Cali (Suldaan) oo ka mid ahaa wariyaasha waqtiga dheer kusooo jiray warbaahinta Soomaalida.

12/8/2013 11:39 AM EST
Axad, December 08, 2013 (HOL) — Kulan qado ahaa oo maanta magaalada Muqdisho ay ku yeesheen imaamka, ugaaska, duubab-dhaqameedyo, nabad-doonno, siyaasiyiinta iyo haweenka beesha Mudullood ayaa laga soo saaray war-murtiyeed, kaddib kulan ay muddo labaatan maalmood ah beesha uga socday Muqdisho.

12/8/2013 11:11 AM EST
Axad, December 08, 2013 (HOL) — Magaalada Boosaaso ee xarunta gobolka Bari, waxaa maanta si weyn loogu soo dhoweeyey Cali Cabdi Awaare oo ah musharrax u taagan xilka madaxweynenimo ee Puntland.

12/8/2013 10:16 AM EST
Axad, December 08, 2013 (HOL) — Guddoomiyaha baarlamaanka Soomaaliya, Maxamed Sheekh Cusmaan Jawaari xildhibaannada baarlamaanka maanta ku boorriyay inay gudo-galaan sameynta nidaamka axsaabta siyaasadeed ee dalka, taasoo uu sheegay inay qayb ka tahay tiirarka lagama maarmaanka u dalka.

12/8/2013 10:15 AM EST
Axad, December 08, 2013 (HOL) — Iyadoo dhawr maalmood oo qura laga joogo xilligii uu Madaxweynaha Puntland soo magacaabay Guddiga Xallinta Khilaafaadka iyo Ansixinta Xildhibaanada Baarlamaanka -guddigaas oo inta badan musharraxiinta u tartamaya madaxtinimada Puntland ay qaadaceen- ayaa waxaa maanta guddi kale oo kaas lamid ah ku dhawaaqay qaar kamid ah musharraxiinta, gaar ahaan kuwa magaalada Boosaaso ku sugan.

12/8/2013 9:51 AM EST
Axad, December 08, 2013 (HOL) — Mid ka mid ah askarta ciidamada Jabuuti ee qaybta ka ah howglalka Midowga Afrika ee AMISOM oo ku sugan magaalada Beledweyne ayaa u geeriyooday qarax ka dhashay soo saarista ama burburinta walxaha qarxa oo ay ka mid tahay miinada dhulka lagu aaso.

12/8/2013 6:49 AM EST
Axad, December 08, 2013 (HOL) — Duqa magaalada Hargeysa, C/raxmaan Maxamuud Caydiid (Soltelco), ayaa ka warbixiyey bishan December ee sanadkan waxyaalaha u qorshaysan inay qabtaan ee ka ay ka mid yihiin qurxinta iyo hagaajinta Bilicda magaaladda Hargeysa.

12/8/2013 6:33 AM EST
Axad, December 08, 2013 (HOL) — Magaalada Baydhabo ayaa waxaa lagu dilay mid ka mid ah ilaalada taliyaha nabad-sugidda degmada Buur-haka ee gobolka Bay, Col. Cali Garruun, sidoo kale waxaa xalay magaalada ka dhacay iska-horimaad xooggan.

12/8/2013 6:03 AM EST
Axad, December 08, 2013 (HOL) — Mashruuc lugu horumarinayo deegmooyin ka tirsan Puntland ayaa la sheegay in sannadka soo socda ay ku bixi doonto lacag dhan 12-Milyan oo doollar.

12/8/2013 5:54 AM EST
Axad, December 08, 2013 (HOL) — Waxaa hoolka shirarka ee Jaamacadda University of Minnesota ee magaaladda Minneapolis ka dhacday xalay xaflad casho sharaf aheyd oo ay soo qaban qaabiyeen Meertada Aqooneed ee Keydinta Suugaanta iyo Naadiga Hal-abuurka Soomaaliyeed ee Somali Speaking Pen, taas oo lagu nooleynayay Suugaanta iyo Afka, isla markaana lagu sharfayay Macaallin Siciid Saalax.

12/8/2013 5:41 AM EST
Axad, December 08, 2013 (HOL) — Wasiirka arrimaha gudaha iyo ammaanka Qaranka dowladda Soomaaliya, C/kariin Xuseen Guuleed iyo xubno odayaal ah ayaa kawada hadlay maanta sidii lagu sii dayn lahaa Sh. Xasan Daahir Aweys oo muddo shan bilood ah u xiran dowalda Soomaaliya.

12/8/2013 1:17 AM EST
Axad, December 08, 2013 (HOL) — Xaflad casho sharaf ah oo ay ka qayb-galeen in ka badan 5,000 oo qof oo ka mid ah wufuudda ka qayb-galaya xuska maalinta qowmiyadaha Itoobiya ee maanta ka furmaya magaalada Jigjiga ee xarunta ismaamulka Soomaalida Itoobiya ayaa xalay lagu qabtay magaaladaas.

12/8/2013 1:10 AM EST
Axad, December 08, 2013 (HOL) — Madaxweynaha Somaliland, Axmed Maxamed Maxamuud Siilaanyo, ayaa shalay gaadhay magaaladda Jigjiga ee dawlad deegaanka Soomaalidda Itoobiya oo ay ka socoto dabaaldega maalinta qoomiyadaha Itoobiya.