2014-07-30
Today from Hiiraan Online:  _
Wararka Maanta- Khamiis, Mar 7 , 2013
Dowladda Soomaaliya iyo AMISOM oo Muqdisho ku Qabtay Munaasabad lagu Xusayay Maalinta Haweenka Dunida (SAWIRRO)



Khamiis, Maarso 07, 2013 (HOL) — Wasaaradda horumarinta arrimaha bulshada ee dowladda Soomaaliya iyo xafiiska Jinsiga ee AMISOM ayaa maanta si wadajir ah ugu qabtay Muqdisho xuska maalinta haweenka Adduunka ee 8-da Maarso oo sannad walba laga xuso dunida oo dhan, iyadoo la sheegay in lasoo hormariyay maadaama ay berri Jimco tahay oo laga nasanayo shaqooyinka.

Xuskan oo lagu qabtay gudaha xarunta AMISOM ee Muqdisho ayaa waxaa ka qaybgalay haween ka socda dalalka Uganda, Nigeria, Kenya, Itoobiya iyo weliba Jabuuti, kuwaasoo hadallo kooban goobta ka jeediyay.

Munaasabadda ayaa waxaa furay wasiir u dowlaha wasaaradda horumarinta iyo arrimaha haweenka, Maxamuud Ismaaciil Barkhadle isagoo sheegay in dumarka Soomaaliyeed ay weligood door muhiim ah ku lahaayeen bulshada dhexdeeda, loona baahan inay xoojiyaan doorkaas, ayna qaybtooda
isagoo sheegay inay aad ugu faraxsan yihiin inay kaga soo qayb weyn ka qaataan horumarinta dalka.

Xubnihii kale ee goobta ka hadlay waxaa ka mid ahayd xildhibaanad Maryan Macallin Isaaq  oo si aad ah uga hadashay dhibaatada ku dhacday haweenka Soomaaliyeed muddadii ay colaaduhu jireen, iyadoo xustay in looga baahan yahay haweenka Soomaaliyeed inay dhexda u xirtaan sidii ay sare ugu qaadi lahaayeen kaalinta ay bulshada uga jiraan.

“Haweenka waa kuwa ay dhibaatada ugu weyn kasoo gaartay colaadihii dalka ka dhacay, waxaana weli ay yihiin kuwo laf-dhabar u ah bulshada, waxaana ugu baaqayaa in la xoojiyo haweenka si ay uga qaybqaataan dib u dhiska iyo nabadeyntiis,” ayay xildhibaannadu ku sheegtay khubad dheer oo ay ka jeedisay kulanka.

Barbaarta gaashaaman ayaa waxay kusoo bandhigeen munaasabadda ciyaaro hiddaha iyo dhaqanka Soomaaliyeed ah, taasoo aad u soo jiidatay xubinihii ajanbiga ahaa ee kulanka kasoo qaybgalay, waxaana qaarkood ay ammaaneen fanka Soomaalida.

Joyo Mashedi oo ka socday dalka Kenya oo hadal ka jeedisay kulanka ayaa ugu baaqay dumarka Soomaalida inay door muhiim ah ka qaataan sidii dalka dib loogu dhisi lahaa, maadaama Soomaaliya ay ka baxayso xilligan colaado muddo dheer soo socday.

“Sida la ogyahya digaaggu wuxuu difaaca ilmihiisa yar marka cadow uu doonayo inuu qabsado, sidaas oo kale ayaa haweenka Soomaalida looga baahan yahay inay u difaacaan dalkooda iyo dadkooda,” ayay tiri Joy oo intaas ku dartay in dumarka ay caruurtooda, raggooda iyo ilmahooda ka joojiyaan dagaallada ay ku jiraan, taasoo gun-dhig u ah inay nabadda ka qaybqaataan.

Dhanka kale, waxaa goobta ka hadashay Stella Sabiiti oo u dhalatay dalka Uganda, balse ka socotay Midowga Afrika, iyadoo sheegtay inay aad ugu faraxsan tahay inay kala qaybgasho haweenka Soomaaliyeed munaasabad lagu xusayo maalinta haweenka adduunka, iyadoo sheegtay in Soomaalidu ay leeyihiin fan aad u wanaagsan ayna aad ula dhacday ciyaarihii hiddaha iyo dhaqanka ah ee lagu soo bandhigay munaasabdda.

Faadumo Cali oo iyaduna ka socotay dalka Jabuuti oo kulanka hadallo ka jeedisay ayaa sheegtay in dowladdooda ay gacan ka siinayso haweenka Soomaalida inay kaalin ka qaataan dib u dhiska dalka iyo nabadeyntiisa.

Ugu dambeyn, waxaa munaasabadda soo xiray agaasimaha guud waaxda horumarinta iyo arrimaha bulshada ee wasaaradda horumarinta iyo arrimaha bulshada, isagoo sheegay in wasaaraddu ay mar walba dhinac taagan tahay haweenka Soomaalida, isagoo kula boorriyay in haweenka inay si aad ah ugu dadaalaan waxbarashada.

“Wasaarrada waxay billaabaysaa inay waxbarasho lacag la’aan ah siiso haweenka Soomaalida, waxaana dhawaan ay 30 haween ah ka bixinaysaa waxbarasho jaamacadeed oo lacag la’aan ah,” ayuu yiri Maxamed Cumar Nuur oo hadalkiisu ahaa mid kooban.

Isagoo hadalkiisa kusoo afjaray in haweenka ay horumar ku gaari karaan in ay waxbartaan, taasna ay tahay fursadda keliya ee ay meelo sare uga gaari karaan howlaha dalka.

Munaasabadda ayaa waxaa sidoo kale lagu soo bandhigay ciyaaraha hiddaha iyo dhaqanka dalalka Uganda iyo Nigeria, iyadoo ciyaaraha dalka Uganda ay soo bandhigeen haween ka tirsan ciidamada AMISOM ee ka socda Uganda, halka kuwa Nigeria ay iyaguna ka mid ahaayeen booliiska AMISOM ee dalka ku sugan.
















Maxamed Xaaji Xuseen, Hiiraan Online
maxuseen@hiiraan.com
Muqdisho, Soomaaliya





Post your comments

2013-03-07 12:26 PM EST
Khamiis, Maarso 07, 2013 (HOL) —Dagaal culus oo ciidamada dowladda iyo kuwa Al-shabaab ku dhexmaray maanta deegaanka Lafaale oo ka tirasn degmada Xudur ee gobolka Bakool kaddib ayaa waxay ciidammo ka tirsan kuwa dowladda waxay madaxa dagaalyahan ka tirsan Al-shababa oo ay soo jareen geeyeen degmada Xudur.

2013-03-07 12:12 PM EST
Khamiis, Maarso 07, 2013 (HOL) — Xukuumadda Somaliland ayaa sheegtay inay walaac ka qabto cunno-qabateynta hubka ee laga qaaday Soomaaliya, iyagoo wasiirka arrimaha dibadda ee maamulkas uu ku tilmaay go’aanka uu golaha ammaanka qaatay mid aan si wanaagsan looga fiirsan.

2013-03-07 11:13 AM EST
Khamiis, Maarso 07, 2013 (HOL) — Ra’iisal wasaaraha Soomaaliya, Cabdi Faarax Shirdoon (Saacid) oo dib ugu soo laabtay Muqdisho ayaa galabta shir Jara’id oo uu ku qabtay xafiiskiisa kaga warbixiyay safarkii uu ku tagay degmooyin ka tirsan gobolka Galguduud ee bartamaha Soomaaliya iyo cunno-qabateyntii hubka ee laga qaaday Soomaaliya.

2013-03-07 10:46 AM EST
Khamiis, Maarso 07, 2013 (HOL) — Ururka HIRDA ayaa maanta ku qabtay Muqdisho munaasabad lagu soo dhaweynayay laguna xusayay maalinta haweenta adduunka ee 8-da Maarso oo sanad walba xiliyadan oo kale laga xuso Soomaaliya iyo caalamka intiisa kale.

2013-03-07 10:20 AM EST
Khamiis, Maarso 07, 2013 (HOL) — Ciidamada dowladda Soomaaliya oo gacan ka helaya kuwa Itoobiya ayaa saakay 9:00 aroonimo la wareegay degmada Ufuroow ee gobolka Bay, halkaasoo ay ka talinaysay Al-shabaab sannadihii lasoo dhaafay.

2013-03-07 8:32 AM EST
Khamiis, Maarso 07, 2013 (HOL) — Ra’iisul wasaaraha Soomaaliya iyo wasiirkiisa maaliyadda lacagta oo laga dalbaday inay horyimaadaan golaha baarlamaanka Soomaaliya si wax looga weydiiyo hoos u dhaca xoogga leh ee ku yimid doollarka, taasoo dhibaateyn ku ah shacabka Soomaaliyeed.

2013-03-07 7:21 AM EST
Khamiis, Maarso 07, 2013 (HOL) — Shirkadda Mubaarak Farsamasi ee dawooyinka soo dejiya ayaa sheegtay in dawooyinkeedda ay ka soo iibiyaan mid ka mid ah shirkadaha sameeya dawooyinka ee dalka Turkiga, kuwaas oo soo saara dawoooyin tayo leh.

2013-03-07 7:19 AM EST
Khamiis, Maarso 07, 2013 (HOL) — Qaar ka mid ah dhibanayaashii dacwadda ku oogay madaxweyne ku xigeenkii hore ee Soomaalya Cali Samatar, ayaa ka hadlay waraaq uu Ra’isal wasaaraha Soomaaliya Saacid u qoray wasaaradda arrimaha dibadda ee Maraykanka oo uu kaga codsanayo in xukunkii lagu xukumay Cali Samatar la buriyo maadama oo uu xaasanad siyaasadeed leeyahay.

2013-03-07 6:31 AM EST
Khamiis, March 07, 2013 (HOL) - Wasiirka gaashaandhiga dalka Kenya Yuusuf Xaaji ayaa noqday senatorka Garissa, kadib markii uu si dirqi ah kaga guulaystay gudoomiye ku xigeenka baarlamaanka Faarax Macallim oo muddo ku dhow labaatan sano ahaa xildhibaanka deegaanka Dhadhaab.

2013-03-07 5:27 AM EST
Xildhibaan Yuusuf Xassan ayaa si aqlabiyad ah markale loogu doortay kursiga degmada Kamakunji oo ah deegaanka ay ka tirsantahay xaafada Islii ee magaalada Nairobi.

2013-03-07 12:45 AM EST
Khamiis, Maarso 07, 2013 (HOL) — Dowladda Soomaaliya iyo ururka Ahlusunna Waljamaca ayaa shalay kala saxiixday heshiis qodobbo badan ah, kuwaasoo ay si wadajir ah u saxiixeen mas’uuliyiinta dowladda iyo kuwa Ahlusunna.

2013-03-07 12:22 AM EST
Khamiis, Maarso 07, 2013 (HOL) — Guddiga doorashooyinka dalka Kenya ayaa sheegay inay dib ugu laabteen tirinta codadka doorashooyinka, kaddib markii ay xumaadeen qalabkii lagu tirin lahaa codadka, iyagoo sheegay inay natiijadu soo bixin doonto berri oo Jimco ah.

2013-03-06 11:57 PM EST
Khamiis, Maarso 07, 2013 (HOL) — Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa sida diirran u soo dhaweynaya go’aanka Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay uu cunno-qabteynta hubka kaga qaaday dowladda Soomaaliya.