Jimco, March 05, 2010(HOL): Magaalada Kampala ee dalka Uganda waxaa maanta ka furmay shir ay isugu yimaadeen hogaamiyaasha suxufiyiinta qaarada afrika qaarkood. Shirka ayaa waxaa daaha looga qaadayay ololaha caalamiga ah ee lagu hormarinayo Anshaxa Saxaafadda (Ethical Journalism Initiative - EJI).
 
Shirkan oo uu soo abaabulay Ururka Suxufiyiinta Bariga Africa ee EAJA oo gacan ka helaya Ururka Suxufiyiinta Adduunka ee IFJ iyo Ururka Suxufiyiinta Qaarada Afrika ee FAJ. Shirkan ayaa waxaa looga hadlayay sida ololahan caalamiga ah looga fulin lahaa qaarada afrika, dhibaatada ka heysata suxufiyiinta sidii ay ugu dhaqmi lahaayeen anshaxa caalamiga ah ee saxaafada u degsan, takooritaan lagu hayo dadka laga tirada badan yahay iyo sida ay anshaxa saxaafada loogu dhaqmi karo goobaha ay colaadaha ka jiraan.
 

Shirka oo ka bilowday maanta Imperial Royale Hotel ayaa furitaankii shirka waxaa hadal soo dhaweyn ah ka jeediysay, Lucy Akadu  oo ah Guddoomiyaha Ururka Suxufiyiinta Uganda, waxayna xustay in shirkan diiradda lagu saarayo anshaxa  saxaafadda, kaasi oo  muhiim u ah dalalka Bariga  Afrika oo inta badan saxaafaddoodu ay saameyn xoog leh ku yeelatay bii’ada ay saxafiyiinta ku nool  yihiin.
 
Muxudiin Idiris Titawi, oo ah guddoomiyaha ururka suxufiyiinta Bariga Africa, ahna guddoomiyaha ururka suxufiyiinta dalka Suudaan ayaa khudbad dheer oo uu ka jeediyay shirka ku tilmaamay in uu yimid shirkan xilligii ugu habboonaa, loona baahan yahay in saxaafadda Bariga Africa la joogo xiligii ay anshaxeeda sameysan lahayd.
 
Titawi ayaa ku boorriyay dalalkii ka soo qeyb galay in waxa shirka ka soo baxo dal walba suxufiyiinta joogto looga baahan yahay inay dhaqan geliyaan, lagana tegay xiligii saxaafadda si professional ah loogu dhaqmi lahaa.
 
Cumar Faaruuq Cusmaan oo ah guddoomiyaha ururka suxufiyiinta Africa (FAJ) ayaa qeexay muhiimadda iyo faa’iidooyinka uu ku soo kordhin karo gobolka xili uu saxaafadda gobolka ay halakeeysay laaluush, faqri, mushahar yari taasoo dhalisay saxaafad mugdi ku jirto oo cidiba meeshay doonto u jiidato.
 
“Saxaafadda waxaa ay ku jirtaa is badal xoog leh oo sameynaya qaabka ay u shaqeynayso. Tirada warbaahinta ama xarumaha saxaafadda waa ay sii kordhayaan balse waxaa hoos u dhac kujiro tayada saxaafadda qaarada dhexdeeda” ayuu yiri Cumar Faaruuq Cusmaan.
 
Cumar Faaruuq waxaa uu sidoo kale uu sheegay in ururka suxufiyiinta Afrika kulamo isdaba joog ah uu ku qaban doono meelo badan oo ka tirsan qaarada Afrika sida Addis Ababa, Abuja, Accra, Dakar, Libreville, Lusaka, Dares Salaam, Harare iyo Johannesburg si kor loogu qaado wacyiga bahda saxaafadda qaarada Afrika eek u aadan ku aadan meel marinta mabaa’diida aasaasiga ah ee Anshaxa Saxaafadda. 
 
“Waxaa loo baahan yahay in suxufiyiinta, tifatirayaasha iyo milkiilayashada saxaafadda si wada jir ah ugu shaqeeyaan sidii loo dhowri lahaa anshaxa saxaafadda. Xuquuqda Suxufiyiinta iyo Xoriyadda saxaafadda waan difaaci doonaa balse waxaa loo baahan yahay layska fogeeya kuwa ku xadgudba anshaxa iyo nidaamka aas-aasiga ah ee u dagsan saxaafadda” ayuu ku daray guddoomiyaha Suxufiyiinta Afrika Cumar Faaruuq Cusmaan mar uu ka hadlaayay sida looga gudbi karo caqabadaha hortaagan meel marinta nidaamka caalamiga ah ee Anshaxa Saxaafadda. 

Shirkan oo ah mid muhiimad gaar ah leh ayaa waxay mas'uuliyiinta ka socday Ururrada Saxaafadda Heer gobol iyo Heer Caalami waxay hoosta ka wada xariiqeen in anshax la'aani aysan jiri karin ama dhaqdhaqaaq sameyn karin xoriyadda saxaafadda, iyadoo si gaar ah looga dhawaajiyay in haddii saxaafadda ay anshax wanaagsan ku dhaqanto ay taasi yareyn karto tacaddiyada loo geysto ee loogu soo gambado in ay saxaafadda xadgudubtay.

Ururka Suxufiyiinta Adduunka ee IFJ ayaa shirka kaga soo qeyb galay si sarreysa. Aidan White, xoghayaha guud ee ururka suxufiyiinta Adduunka ayaa in badan ka faalooday waxa ay saxaafadi tahay. “Waxaan taageereynaa hanaanka uu horkacayo ururka suxufiyiinta Afrika. Waxaan soo dhaweyneynaa dadaalka lagu doonayo in ol-olahan caalamiga ah lagu meel marinaayo” ayuu yiri Aidan White oo socdaal uu kusoo maray magaalada Nairobi kulan kula qaatay mas’uuliyiinta ururka suxufiyiinta qaranka Soomaaliyeed ee Nairobi ku sugan kuwaasoo uu horkayaya Xiriiriyaha NUSOJ ee Kenya Mudane Axmednuur Mohamed Faarax.
 
Shirkan ka furmay magaalada Kampala ayaa waxaa Ururka Suxufiyiinta Qaranka Soomaaliyeed ee NUSOJ ku matalayay Maxamed Ibraahim Isaaq (Bakistaan) iyo Mustafe Xaaji Cabdi-Nuur oo ah Suxufi ku guuleystay abaalmarinta caalamiga ah ee xoriyadda saxaafadda.
 
Mustafe Xaaji Cabdinuur oo ka hadlay shirka ayaa sheegay in suxufiyiinta Soomaaliyeed mar waliba ka fekeraan sidii ay runta u sheegi lahaayeen, dhex-dhexaad u noqon lahaayeen ayna u dhowri lahaayeen magaca ay ku dhex leeyihiin bulshada dhexdeeda.




Maxamed Ibraahim Isaaq (Bakistan)
bakistaan@gmail.com
Kampala, Uganda